آثار ثبتی استان اردبیل در سومین همایش ملی ثبت (مورخ23-25 خرداد 1390) تالاب چغاخور استان چهارمحال و ب

میراث معنوی:سه اثر از ۹ اثر پیشنهادی استان را پرونده های منعوی تشکیل می دادند که به صورت مختصر توضیحی دباره آنها آورده می شود:

گلیم و مسند عنبران استان اردبیل: تشریح نام موضوع : گليم از جمله صنايع دستي داري و زير اندازها مي باشد كه بدون پرز با درگيري تار و پود با نخ پشمي، پنبه اي يا کنفي، و بصورت كاملاً تخت در طرحها و رنگ های متنوع بافته مي شود. به اين ترتيب که از نخ پنبه اي به عنوان تار و از نخ پشمي رنگارنگ به عنوان پود استفاده مي شود. در گليم بافي، نقشه کاربرد چنداني ندارد. گليم هاي هر منطقه طرح و رنگ ويژه اي دارد که با توجه به آن از بافته هاي مناطق ديگر مجزا مي شود.

وجه تسمیه موضوع:1- پوششی که از موی بز وگوسفند بافند. 2-فرش پشمین. 3-پارچه پشمین. (فرهنگ فارسی معین –جلد 3)

توضیح مختصری درباره گروه بندی :

- عنوان : گلیم و مسند بافی

- گروه (ها) : مهارت در هنرهای دستی و سنتی

شاخه (ها) : مهارت دردست بافته های سنتی

زير شاخه (ها) : بافته هاي داري و زيراندازها -گلیم بافی

ورنی بافی استـان اردبیل:

تشریح موضوع :

ورني بافي از زيرمجموعه بافته هاي داري و زيراندازها مي باشد، به صورت گليم بافي با روش پودپيچي با مواد اوليه ي پنبه،پشمي و ابريشمي توليد مي شود.) ورنی نوعی گلیم یک رو یا گلیم فرش نما بدون پرز است که به سبک پود پیچی یعنی گذراندن پود اصلی از تارو پیچش نخ خامه به دور نخ های تار شکل گرفته و نقش می پذیرد ورنی نه فرش است و نه گلیم بلکه نوعی زیر انداز یک رو است که هم سادگی و سبکی گلیم را دارد و هم ظرافت و زیبایی قالی را ورنی به دلیل عدم استفاده از گره در بافت آن جزو انواع گلیم و به اعتبار طرح و نقشه و شکل ظاهری آن مشابه قالی به نظر می آید.(

x97 توضیح مختصری درباره گروه بندی

x97 عنوان : ورنی بافی مغان

x97 گروه : مهارت در هنرهای دستی و سنتی

x97 شاخه : مهارت در دست بافته های سنتی

x97 زیر شاخه : دست بافته هاي داري وزیر اندازها =گلیم بافی

تکم گردانی استـان اردبیل :

تشریح نام موضوع تكم يك عروسك چوبي سنتي است. واژه ي تكم (TAKAM) از دو بخش «تكه» و «م» تشكيل شده است. تكه در زبان تركي به معني بز نر قوي هيكل كه هميشه در رأس گله حركت مي كند و گله را به چراگاه و محل هاي معين هدايت مي كند. «م» ضمير ملكي دوم شخص مفرد است و تكم در واقع به «بز نر من» است. به كسي كه تكم را مي رقصاند «تكم چي» مي گويند كه اشعار مخصوص تكم را با آهنگي خاص مي خواند. البته شايان ذكر است كه اشعار تكم در چند آهنگ كه خاص تكم بوده خوانده مي شود. تكم عروسكي است چوبين كه روي آن را با مخمل يا پارچه هايي به رنگ قرمز مي پوشانند و روي اين پارچه را با پولك، زنگوله، سكه و نيز پارچه هاي الوان و حتي آئينه تزئين مي كنند.

وجه تسمیه موضوع؛ قدمت تكم و تكم گرداني بر طبق اسناد مكتوب به زمان ساسانيان مي رسدويادگاري از ساياچي ها هستند.نام آن برگرفته ازتکه یا همان بز نر است که شکل تکم هم از آن حیوان به عاریت گرفته شده است.اما برخي از نغماتي كه تكم چي ها به هنگام تكم گرداني مي خوانند مربوط به زمان هايي هستند كه اهالي حيوانات اهلي، خورشيد، كوه و ... را مقدس مي شمردند.

حوزه ی جغرافیایی و اجتماعی:

x97 خاستگاه تكم گرداني استان اردبیل است(عناصري، جابر؛ پيك هاي نوروزي، شماره 54-53، 1345. همان؛ جنبه هاي تكم گرداني در اردبيل ، شماره 5، 1361. سودابه گوهري؛ مقايسه تكم گرداني در ايران و تركيه، انتشارت دانشكده سينما و تئاتر 1364). این مراسم درخارج از این استان در استانهای همجوار هم برگزار می شده است.

x97 توضیح مختصری درباره گروه بندی؛ این رسم جزو ادبیات شفاهی بوده و ازشاخه های موسیقی مقامی و زیر شاخه ایین ها و مراسم درحال گذار که مربوط به سال شمسی است تقسیم بندی می شود.

x97 توضیح مختصری درباره گستره اجتماعی این رسم در بین ترکان آذری که خاستگاه آن استان اردبیل بوده ودرمناطق همجوار نیز دربین اهالی رایج است.

آثار ثبتی شهرستان مشکین شهر:

- قوشاتپه لاهرود

- قوشاتپه شهریری

- چخماق تپه

- متی قالاسی

اثر ثبت شده از شهرستان کوثر

- پل دختر( قیز کورپوسی) پل قيز كورپوسي در مختصات جغرافيايي N 37°29´19.07˝ E 48°06´45.47˝

و در محدوده روستاي افشار از توابع بخش فيروز شهرستان كوثر استان اردبيل واقع شده است. رود قزل اوزن بعد از سد شهريار وارد حوزه ي استان اردبيل مي شود و در تقسيمات كشوري نيز محدوده ي پل قيز كورپوسي جزو اراضي شهرستان كوثر محسوب مي شود. در اطراف پل ساكنان روستاي افشار به كشت و زرع مي پردازند.نزديكترين روستا به پل نيز در حال حاضر روستاي افشار مي باشد كه در فاصله 3 كيلومتري پل واقع شده است. این پل قدیمی ترین پل استان بوده و متعلق به زمان سلجوقی می باشد.

اثر ثبت شده از شهرستان خلخال

قلعه اندبيل متعلق به زمان سلجوقي- ايلخاني و مساحت آن1089 متر مربع می باشد دارای مالکیت دولتی بوده و با کاربری پیشنهادی سایت –موزه ثبت ملی شده است.
موقعيت جغرافيايی آن؛ عرض شمالي˝5.05 ´39 °37 و طول شرقي˝15.05 ´35 °48 می باشد.

بازنمایی میراث ناملموس «سارای» در فرهنگ شهروندان زن اردبیل...